Sözlük

Yasal ve Düzenleyici

39 bu kategorideki terim

Anlaşmazlık Çözümü

Sözleşme tarafları arasında anlaşmazlık çözüm mekanizmaları; doğrudan müzakere, arabuluculuk, tahkim, dava içerir, anlaşmazlık doğasına göre seçilir.

Arabuluculuk

Bağlayıcı olmayan çözümler öneren tarafsız üçüncü taraf yardımıyla anlaşmazlık çözümü; davadan daha hızlı ve ucuz; tarafların rızasına dayanır.

Bölünebilirlik Maddesi

Sözleşmenin bir kısmının iptalinin diğer maddeleri etkilememesini sağlayan madde; bir şart geçersiz olduğunda tüm sözleşmenin geçerliliğini korur.

Emlak Durum Tespiti

Gayrimenkul durum tespiti (due diligence), bir taşınmazı satın almadan, kiralamadan veya finanse etmeden önce yapılan sistematik hukuki, teknik ve mali incelemedir; amacı mülkiyetin sağlam ve takyidatsız olduğunu, ruhsatlara uygunluğu ve mali bilgilerin doğruluğunu teyit etmek ve değeri ya da alıcının kullanımını etkileyebilecek riskleri ortaya çıkarmaktır.

Ev Sahibi Yükümlülükleri

Yaşanabilir mülk teslimi, yapısal kısımları sürdürme, kiracı gizliliğine saygı, sözleşmeyi ihlal etmeme gibi yasal görevleri.

Feragat

Bir tarafın sözleşmedeki hakkından vazgeçmesi; açık ve net olmalı, tazminatla veya tazminatsız olabilir, yazılı belgelenir.

Geçersiz Sözleşme

Yasayı veya kamu düzenini ihlal nedeniyle hiçbir yasal etki yaratmayan sözleşme; hiç var olmamış sayılır, düzeltilmesi imkansızdır.

Hakim Hukuk

Hakim hukuk (uygulanacak hukuk), sözleşmenin yorumunu, geçerliliğini ve hükümlerini ve ondan doğan uyuşmazlıkların çözümünü düzenleyen hukuk sistemidir; genellikle sözleşmedeki açık bir maddeyle belirlenir.

Hasarlar

Kiracının neden olduğu mülk hasarı; maddi olarak görülebilir, depozitodan veya kiraya eklenerek hesaplanır.

Hukuki Görüş

Hukuki görüş (mütalaa), lisanslı bir avukatın belirli bir mesele veya işlem hakkında, kendisine sunulan olgu ve belgelere dayanarak uygulanacak mevzuatı, işlemin geçerliliğini, hukuki riskleri ve önerileri ortaya koyduğu yazılı değerlendirmedir.

İcra Mahkemesi

İcra Mahkemesi, mahkeme kararlarının ve diğer icra belgelerinin cebri icrasından sorumlu mahkemedir; icra hâkimi icra emirlerini verir, icrayı denetler ve icra uyuşmazlıklarını, belgede sabit olan hakkın esasını yeniden incelemeden karara bağlar.

İptal Edilebilir Sözleşme

Aslen geçerli ancak bir tarafın talebiyle ehliyetsizlik, baskı veya hile gibi bir kusur nedeniyle iptal edilebilen sözleşme.

İtiraz

İstinaf, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf mahkemesi önünde başvurulan olağan itiraz yoludur: aleyhine karar verilen veya talepleri tamamen kabul edilmeyen taraf, kararın kaldırılmasını ya da değiştirilmesini ister; inceleme kararın onanmasıyla da sonuçlanabilir.

İyi Niyet Maddesi

Tarafları sözleşme yürütülürken iyi niyetle hareket etmeye zorlayan madde; açıkça belirtilmese bile varsayılan temel ilkedir.

Kamu Düzeni

Belirli konuları aksine anlaşılamaz kılan yasal ilke; kamu düzenini ihlal eden sözleşme maddeleri geçersiz kılınır.

Kanıtlar

Anlaşmazlıkta gerçekleri kanıtlamak için sunulanlar; sözleşme, makbuzlar, fotoğraflar, tanıklar, elektronik yazışmaları içerir, kararın temelidir.

Kiracı Hakları

Kiracının huzurlu kullanım, gizlilik, keyfi tahliyeden korunma, depozito iadesi ve mülk bakımı dahil yasal hakları.

Mahkeme Kararı

Mahkeme kararı (hüküm), yetkili mahkemenin önündeki davanın esasına ilişkin verdiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözen ve hak ve yükümlülüklerini belirleyen karardır; hüküm fıkrası ve gerekçesiyle birlikte bir karar belgesine (sakk) yazılır.

Normal Aşınma

Normal aşınma, kiralanan taşınmazda sözleşmenin amacına uygun olağan kullanım ve zamanın geçmesiyle oluşan, kiracının kusuru veya ihmali bulunmayan kademeli yıpranmadır; solmuş boya, yürüme yollarında aşınmış zemin veya gevşemiş menteşeler buna örnektir.

Sorumluluk

Hasar veya kayıplar için yasal yükümlülük; sözleşmeden kaynaklı veya ihmalden haksız fiil olabilir, tazminat gerektirir.

Sözleşme Açıklaması

Bir tarafın diğerine mülk hakkında önemli bilgi açıklaması; gizleme sözleşmeyi geçersiz kılabilir, esaslı kusurlar veya yasal anlaşmazlıklar gibi.

Sözleşme Maddesi

Sözleşmede ilişkinin belirli bir yönünü düzenleyen özel metin; yasayı veya kamu düzenini ihlal etmedikçe her iki taraf için bağlayıcı.

Sözleşme Yenileme (Borç Aktarımı)

Tüm tarafların rızasıyla bir sözleşme tarafının yenisiyle değiştirilmesi; eski sözleşmeyi geçersiz kılar ve yenisini oluşturur, kira aktarımlarında yaygındır.

Sözleşme Yorumu

Belirsiz olduğunda sözleşme maddelerinin amacının belirlenmesi; yükümlülük taşıyan lehine yorumlanır, tarafların ortak niyeti dikkate alınır.

Sözleşmenin Geçerliliği

Sözleşmenin geçerliliği için yasal şartların mevcudiyeti: rıza, ehliyet, konu, sebep; eksik olursa sözleşme geçersizdir.

Tahkim

Özel hakem aracılığıyla bağlayıcı karar veren anlaşmazlık çözümü; genel mahkemelerden daha hızlı, genellikle sözleşme maddelerinde kararlaştırılır.

Tahliye Prosedürü

Ev sahibinin kiracıyı tahliye etmek için izlediği yasal adımlar; bildirim ve ardından Najiz üzerinden İcra Mahkemesine icra talebi dahil, ev sahibi İcra Mahkemesi kararı olmadan kendi başına zorla tahliye edemez.

Tam Anlaşma Maddesi

Tam anlaşma maddesi, ekleriyle birlikte yazılı sözleşmenin tarafların konuya ilişkin anlaştıkları her şeyi kapsadığını ve sözleşmeye alınmamış önceki tüm müzakere, yazışma, vaat ile sözlü veya yazılı taahhütlerin yerini aldığını belirten sözleşme hükmüdür.

Tanık

Anlaşmazlık konusu olayı gören ve yargı kurumu önünde ifade veren kişi; ifadesi yasal olarak geçerli kanıt sayılır.

Tazminat

İhlal eden tarafın diğer tarafa verdiği zararı tazmin etmek için ödemesi gereken parasal tutar; yargı veya anlaşma ile belirlenir.

Tazminat Garantisi

Bir tarafın belirli durumlarda diğerinin kayıplarını üstlenme taahhüdü; ticari sözleşmelerde yaygın madde, olası sorumluluktan korur.

Uyum Görevlisi

Uyum görevlisi, kurum içinde faaliyetine uygulanan kanun, yönetmelik ve talimatlara uyulmasını sağlamaktan, iç politika ve prosedürleri belirlemekten, bunların uygulanmasını izlemekten ve gerektiğinde üst yönetime ve yetkili mercilere rapor vermekten sorumlu kişidir.

Uzlaşma

Karşılıklı tavizlerle anlaşmazlığı sonlandırmak için taraflar arasında dostane anlaşma; tutanağı yetkili bir merci tarafından düzenlenir veya mahkemece onaylanırsa icra belgesi olur.

Vekaletname

Bir kişiyi başkası adına hareket etmeye yetkilendiren resmi yetki; mülk yönetimi, satış ve kiralarda kullanılır, Noter tarafından onaylanır.

Yasal Bildirim

Diğer tarafa talep veya uyarı bildirmek için Noter aracılığıyla gönderilen resmi bildirim; davadan önce ön adım.

Yasal Temsil

Emlak anlaşmazlıklarında tarafı temsil etmek için lisanslı avukat tutma; taraf kendini savunabildiği için genel mahkemedeki kira uyuşmazlıklarında zorunlu değildir, ancak karmaşık davalarda yararlıdır.

Yazılı Beyan

Yasal kanıtta kullanılan yeminli yazılı beyan; emlak davalarında sunulur, yargı önünde kanıt olarak kabul edilir.

Yetki Alanı

Yargı yetkisi, belirli bir yargı merciinin belirli bir uyuşmazlığı inceleyip karara bağlama yetkisidir.

Zamanaşımı

Zamanaşımı (Suudi terminolojisiyle ‘zaman geçmesi nedeniyle davanın dinlenmemesi’), dolduktan sonra borçlu hakkı inkâr edip süreyi ileri sürdüğünde mahkemenin artık o hakka ilişkin davayı dinlemediği yasal süredir.