Mülkiyet ve Haklar

Hibe Senedi

Eş Anlamlılar: Hibe Tapusu، Bağış Senedi، Gayrimenkul Hibesi

Son güncelleme: 2026-09-25

Kısa Tanım

Hibe senedi, bir mülkün mülkiyetinin bağışlayanın sağlığında ve bedelsiz olarak bağışlanana geçtiğini ispatlayan resmî belgedir; hibe yetkili makam nezdinde (Najiz platformu üzerinden noter ya da tescil kapsamındaki bölgelerde Gayrimenkul Sicili) belgelendirildikten sonra düzenlenir.

Genel Bakış

Hibe senedi, bir mülkün mülkiyetinin bağışlayanın sağlığında ve bedelsiz olarak bağışlanana geçtiğini ispatlayan resmî belgedir; hibe yetkili makam nezdinde (Najiz platformu üzerinden noter ya da tescil kapsamındaki bölgelerde Gayrimenkul Sicili) belgelendirildikten sonra düzenlenir. Medeni İşlemler Kanunu hibeyi, bağışlayanın sağlığında bir malın mülkiyetini bedelsiz olarak bağışlanana geçirdiği sözleşme olarak tanımlar (md. 366). Suudi hukukundaki temel şart, gayrimenkul hibesinin ancak yasal kurallara göre belgelendirildiğinde kurulmasıdır (md. 368); sözlü hibe veya resmî olmayan bir kâğıt mülkiyeti geçirmez. Bağışlayan bağışlanana bir yükümlülük getirebilir; bedel şart koşarsa sözleşme satış hükümlerine tabi bir ivazlı sözleşmeye dönüşür. Bağışlayan, kasten gizlemediği sürece mülkün ayıplardan veya üçüncü kişi haklarından ari olduğunu tekeffül etmez; mülk bir borcu güvence altına alan ipotekle yüklüyse, aksi kararlaştırılmadıkça bağışlanan bu borcu mülkün değeri sınırında öder. Hibe ve devir masrafları, aksi kararlaştırılmadıkça bağışlanana aittir. Hibenin önemli vergi ve miras etkileri vardır. Eşe veya üçüncü dereceye kadar bir akrabaya belgelendirilmiş hibe, uygulama yönetmeliği ve şartları çerçevesinde %5'lik Gayrimenkul İşlem Vergisi'nden muaftır; başkalarına yapılan hibe ise vergiye tabi olabilir. Hibeden dönme sınırlıdır: bağışlananın rızasıyla ya da haklı bir gerekçe varsa ebeveynin çocuğuna hibesi gibi belirli hâllerde mahkeme kararıyla mümkündür; bağışlanan mülkü devretmişse veya önemli bir bütünleşik ekleme yapmışsa dönülemez. Ölümcül hastalıkta yapılan hibe vasiyet hükmündedir.

Yasal Dayanak

29/11/1444H tarihli (M/191) sayılı Kraliyet Kararnamesiyle çıkarılan Medeni İşlemler Kanunu: md. 366 (hibenin tanımı), md. 368 (gayrimenkul hibesi ancak belgelendirmeyle kurulur), md. 372 ve 374 (bağışlayanın tekeffülü ve hibe konusu üzerindeki ipotekli borcun ödenmesi), md. 375 (masraflar), md. 376-381 (hibeden dönme ve engelleri) ve md. 647 (ölümcül hastalıkta teberru vasiyet hükmündedir). 19/9/1443H tarihli (M/91) sayılı Kraliyet Kararnamesiyle çıkarılan Gayrimenkul Tescil Kanunu (md. 13) tasarrufların tescili hakkında. Eşe ve üçüncü dereceye kadar akrabalara hibenin muafiyeti konusunda 10 Nisan 2025'te yürürlüğe giren Gayrimenkul İşlem Vergisi uygulama yönetmeliği.

Pratik Örnek

Ebu Faysal kızına Cidde'de 900.000 SAR değerinde bir daire hibe etmek ister. Hibeyi iki tarafın katılımıyla Najiz üzerinden elektronik olarak belgelendirir ve kızı adına yeni bir tapu düzenlenir. Hibe kızına (üçüncü derece içindeki bir akrabaya) belgelendirilmiş olduğundan, aksi hâlde 45.000 SAR (%5) tutacak Gayrimenkul İşlem Vergisi doğmaz. Daha sonra benzer bir daireyi bir arkadaşına hibe etmeyi düşünür; danışmanı muafiyetin arkadaşları kapsamadığını ve vergi doğabileceğini hatırlatır. İki yıl sonra baba kızının dairesini geri almak ister ve bunun ancak kızının rızasıyla ya da haklı bir gerekçe varsa mahkeme kararıyla mümkün olduğunu, kızı daireyi satmış veya ona önemli bir yapı eklemiş olsaydı geri almanın tamamen imkânsız olacağını öğrenir.

Yaygın Hatalar

  • ✗Sözlü hibeye veya resmî olmayan bir kâğıda güvenmek; oysa gayrimenkul hibesi hukuken ancak belgelendirmeyle kurulur.
  • ✗Her hibenin Gayrimenkul İşlem Vergisi'nden muaf olduğunu varsaymak; muafiyet yalnızca eşi ve üçüncü dereceye kadar akrabaları, yönetmelik şartlarıyla kapsar.
  • ✗Vergiden kaçmak için gizli bir bedel alarak satışı 'hibe' diye adlandırmak; bu bir vergi ihlalidir ve bedelli hibe hukuken ivazlı sözleşme sayılır.
  • ✗Bağışlayanın dilediği zaman dönebileceğini sanmak; dönme bağışlananın rızasını veya belirli hâllerde mahkeme kararını gerektirir.
  • ✗İpotekli bir mülkü bağışlanana söylemeden hibe etmek; aksi kararlaştırılmadıkça bağışlanan ipotekli borcu mülkün değeri sınırında öder.

Uluslararası Farklılıklar

Gayrimenkul hibelerinin muamelesi ülkeden ülkeye değişir. BAE'de hibeler her emirliğin tapu dairesinde tescil edilir ve bazı emirlikler akrabalar arası hibelerde indirimli devir harcı uygular. Türkiye'de hibe edilen gayrimenkul tapuda devredilir ve bağışlanan Veraset ve İntikal Vergisi'ne tabidir. Mısır Medeni Kanunu gayrimenkul hibesi için resmî şekil arar. Birleşik Krallık'ta bağışlayan yedi yıl içinde ölürse hibe veraset vergisine dâhil edilebilir. Suudi Arabistan ise hibe veya veraset vergisi uygulamaz ve yalnızca aile içi hibeleri Gayrimenkul İşlem Vergisi'nden muaf tutar.

Sıkça Sorulan Sorular

Gayrimenkul hibesi belgelendirilmeden geçerli olur mu?▾
Hayır. Medeni İşlemler Kanunu gayrimenkul hibesinin ancak yasal kurallara göre belgelendirildiğinde kurulacağını öngörür; belgelendirme Najiz üzerinden noterde veya tescil kapsamındaki bölgelerde Gayrimenkul Sicilinde yapılır.
Çocuklara gayrimenkul hibesi Gayrimenkul İşlem Vergisi'nden muaf mıdır?▾
Evet. Eşe veya çocuklar dâhil üçüncü dereceye kadar bir akrabaya belgelendirilmiş hibe, uygulama yönetmeliği ve şartları çerçevesinde %5'lik Gayrimenkul İşlem Vergisi'nden muaftır.
Bağışlayan hibe ettiği mülkü geri alabilir mi?▾
Bağışlanan mülkü iade etmeyi kabul ederse dönmek mümkündür; aksi hâlde bağışlayan, haklı gerekçeyle ebeveynin çocuğuna hibesi veya şart koşulan yükümlülüğün ihlali gibi belirli hâllerde mahkemeye başvurabilir. Bağışlanan mülkü devretmişse veya mülk yok olmuşsa geri alınamaz.
Hibe masraflarını kim öder?▾
Taraflar aksini kararlaştırmadıkça hibe sözleşmesinin ve hibe konusunun teslimi ile devrinin masrafları bağışlanana aittir.
Ölümcül hastalık sırasında yapılan hibenin hükmü nedir?▾
Medeni İşlemler Kanunu'na göre ölümcül hastalıkta yapılan teberru vasiyet hükmündedir; bu nedenle olağan hibe kuralları yerine vasiyetin kurallarına ve sınırlarına tabidir.

Diğer Dillerde

Arapça
صك الهبة

صك الهبة هو الوثيقة الرسمية التي تثبت انتقال ملكية عقار من الواهب إلى الموهوب له في حياة الواهب ودون عوض، ويصدر بعد توثيق الهبة لدى الجهة المختصة (كتابة العدل عبر ناجز، أو السجل العقاري في المناطق الخاضعة للتسجيل العيني).

İngilizce
Gift Deed

A gift deed is the official document proving that ownership of a property has passed from a donor to a donee during the donor's lifetime and without consideration.

Türkçe
Hibe Senedi

Hibe senedi, bir mülkün mülkiyetinin bağışlayanın sağlığında ve bedelsiz olarak bağışlanana geçtiğini ispatlayan resmî belgedir; hibe yetkili makam nezdinde (Najiz platformu üzerinden noter ya da tescil kapsamındaki bölgelerde Gayrimenkul Sicili) belgelendirildikten sonra düzenlenir.

İlgili Terimler

Amlakire

Amlakire Hakkında

Amlakire, kira yönetimi, bakım ve raporlama konularında emlak ofislerini ve mülk sahiplerini yüksek verimle destekleyen, sözleşme verilerini Ejar platformunda belgelenmeye hazırlayan ve Krallık düzenlemeleriyle uyumlu, kapsamlı bir Suudi gayrimenkul yönetim sistemidir.

Daha Fazla→