Karar
Eş Anlamlılar: Hüküm، Mahkeme Kararı، Kesin Karar
Son güncelleme: 2026-09-25
Kısa Tanım
Karar (hüküm), yetkili mahkemenin davayı ve cevabı dinleyip delilleri inceledikten sonra esas hakkında verdiği karardır; uyuşmazlığın tamamını veya bir kısmını çözer ve her tarafın hak ve yükümlülüklerini belirtir.
Genel Bakış
Yasal Dayanak
22/1/1435 H tarihli ve M/1 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile çıkarılan Şer'i Yargılama Usulü Kanunu: md. 163–168 (kararın verilmesi, karar belgesi ve icra formülü), md. 169 (ivedi icra) ve md. 176–204 (itiraz yolları, süreleri ve sonuçları). 13/8/1433 H tarihli ve M/53 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile çıkarılan İcra Kanunu: md. 9 ve 10. İspat Kanunu (M/43, 26/5/1443 H) kesin hüküm (res judicata) etkisini düzenler. 3/11/1447 H tarihli ve M/237 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile çıkarılan yeni İcra Kanunu’nun Resmî Gazete’de yayımından 180 gün sonra yürürlüğe girmesi beklenmektedir.
Pratik Örnek
Dammam Genel Mahkemesi, eski bir kiracının kiralık bir villadaki hasar için 18.000 SAR tazminat ödemesine karar verir. Hüküm oturumda açıklanır ve taraflar karar belgesinin suretini altı gün sonra teslim alır. Kiracı, belgeyi teslim aldıktan sonraki yirmi beşinci günde — otuz günlük süre içinde — istinaf talebinde bulunur; dosya İstinaf Mahkemesi’ne gider ve karar onanır. Bunun üzerine kiraya veren Najiz üzerinden İcra Mahkemesi’ne icra talebi sunar. Kiracı otuzuncu günü itirazsız geçirseydi hakkı düşer, tutanağa kararın kesinleştiği yazılır ve istinaf aşamasına hiç gerek kalmazdı.
Yaygın Hatalar
- ✗İstinaf süresini hükmün açıklandığı günden hesaplamak — süre, karar belgesi suretinin teslim alındığı veya teslim için belirlenen tarihten başlar.
- ✗Olağan süreleri (30 gün) acil işlerdeki sürelerle (istinafta 10, temyizde 15 gün) karıştırmak.
- ✗Hâlâ itiraz edilebilen ilk derece kararını icra ettirmeye çalışmak — cebri icra ancak ivedi icra kaydı varsa mümkündür.
- ✗İstinaf mahkemesinde yeni talepler ileri sürmek — istinafta yeni talepler kabul edilmez ve mahkeme bunları kendiliğinden reddeder (md. 186).
- ✗Belgelenmiş sözleşmeye dayalı İcra Mahkemesi emrini esasa ilişkin karar saymak — kira miktarı veya feshin geçerliliği uyuşmazlıklarına Genel Mahkeme bakar.
Uluslararası Farklılıklar
Çoğu sistem en az iki derece ile hukuki noktalara ilişkin üst bir denetim yolu öngörür, ancak süreler farklıdır: Türkiye’de hukuk davalarında istinaf ve temyiz süreleri genellikle iki haftadır; Mısır’da olağan istinaf süresi kırk gün, BAE’de ise genellikle otuz gündür. Suudi sistemin ayırt edici yönleri, itiraz süresinin hükmün açıklanmasından değil karar belgesi suretinin teslim alınmasından başlaması ve temyiz talebinin icrayı kendiliğinden durdurmamasıdır.
