Vergi Muafiyeti
Eş Anlamlılar: Vergi İstisnası، Muaf Teslim، Yasal Muafiyet
Son güncelleme: 2026-09-25
Kısa Tanım
Vergi istisnası, normalde uygulanacak bir vergiden bir teslimi, geliri, işlemi veya mükellef grubunu çıkaran ve üzerinden vergi hesaplanmamasını sağlayan yasal bir ayrıcalıktır; yalnızca kanun veya yönetmeliği açıkça öngördüğünde vardır.
Hemen hesaplayın: Real Estate Transaction Tax (RETT) CalculatorGenel Bakış
Yasal Dayanak
Gayrimenkule ilişkin KDV istisnaları, 2/11/1438H tarihli ve (M/113) sayılı Kraliyet Kararnamesi ile çıkarılan KDV Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin, gayrimenkulün mülkiyet devriyle teslimini muaf tutmak üzere ZATCA Yönetim Kurulu'nun 14/2/1442H (1 Ekim 2020) tarihli kararıyla değiştirilen 30. maddesine dayanır. Gayrimenkul İşlem Vergisi istisnaları 10 Nisan 2025'te yürürlüğe giren yeni uygulama yönetmeliğine, kamu yararına faaliyetlerin zekât istisnası ise Zekât Tahsilatı Uygulama Yönetmeliği'nin (1445H) 7. maddesine dayanır.
Pratik Örnek
Dammam'daki bir yatırımcı, her biri 30.000 SAR'a konut olarak kiralanan 10 daireli (yıllık 300.000 SAR) ve her biri 90.000 SAR'a kiralanan iki dükkânlı (180.000 SAR) bir binaya sahiptir. Daire kiraları muaf olduğundan vergiye tabi teslimleri yalnızca 180.000 SAR'dır ve 187.500 SAR'lık gönüllü kayıt eşiğinin altındadır; kayıt olmaz ve KDV tahsil etmez. Ardından 3 daireyi geceleme esasıyla kiralanan ve yılda 120.000 SAR getiren eşyalı hizmetli birimlere dönüştürür; yönetmeliğe göre bunlar artık konut sayılmaz, vergiye tabi teslimleri 300.000 SAR'a çıkar ve gönüllü kayda uygun hâle gelir. 375.000 SAR'a ulaşsaydı kayıt olması ve dükkân ile hizmetli birim kiralarına %15 eklemesi gerekirdi; diğer yedi dairenin kirası ise muaf kalır. Bu örnek, istisnanın sınırının mülkün nasıl işletileceğine ilişkin kararları nasıl etkilediğini gösterir.
Yaygın Hatalar
- ✗Yönetmelik bunları açıkça konut dışında tuttuğu hâlde eşyalı hizmetli daireleri ve otelleri muaf konut gibi değerlendirmek.
- ✗İstisnayı sıfır oranla karıştırıp kiralık konut giderlerindeki girdi KDV'sini geri almayı beklemek.
- ✗Bir istisna uygulanmadıkça %5 Gayrimenkul İşlem Vergisi'ne tabi olduğu hâlde mülk satışının tamamen vergisiz olduğunu sanmak.
- ✗Bazıları Sakani programı üzerinden ilk konut belgesi veya yıllık zekât istisnası başvurusu gibi bir adım gerektirdiği hâlde istisnaların otomatik olduğunu varsaymak.
- ✗Belirleyici olan kiracının kim olduğu değil mülkün konut olup olmadığı iken, kiracı birey diye ticari kirayı muaf saymak.
Uluslararası Farklılıklar
Çoğu KDV sistemi konut kirasını sosyal nedenlerle muaf tutar. BAE'de konut kiraları ilk teslimden sonra muaftır; bir konut binasının tamamlanmasından sonraki üç yıl içindeki ilk teslimi sıfır oranlıdır, ticari mülkler ise %5 oranla vergilendirilir. Türkiye'de KDV mükellefi olmayan bireylerin kiraya verdiği konutlar genellikle KDV dışındadır; ticari kira ise ev sahibi mükellefse %20 genel orana tabidir. Suudi Arabistan, mülk satışlarını %5 Gayrimenkul İşlem Vergisi karşılığında KDV'den tamamen muaf tutması ve hizmetli daireler ile otelleri muaf konut tanımından açıkça çıkarmasıyla ayrışır.

