Taşınmaz Tescili
Eş Anlamlılar: Taşınmaz Kaydı، Mülkiyet Tescili
Son güncelleme: 2026-08-04
Kısa Tanım
Tescilin merkezine malik yerine taşınmazın kendisini koyan sistem; 19/9/1443H tarihli M/91 sayılı Kraliyet Kararnamesiyle çıkarılmış ve Emlak Genel Otoritesince ilan edilen bölgelerde aşamalı uygulanmaktadır.
Genel Bakış
Yasal Dayanak
Taşınmaz Tescil Kanunu, 19/9/1443H tarihli M/91 sayılı Kraliyet Kararnamesiyle çıkarılmıştır. Kanun, mülkiyet ve buna bağlı işlemlerin kaydında taşınmazı esas alır ve eksiksiz bir ulusal sicil kurmayı hedefler. Emlak Genel Otoritesi, 25/4/1438H tarihli 239 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla verilen yetki çerçevesinde tescil işlemlerini yürütür. Sistem aşamalı ilan edilen bölgelerde uygulanır ve Otoritenin Coğrafi Emlak Portalı tescile açılan alanları gösterir. Tescil, Adalet Bakanlığınca Najiz portalı üzerinden düzenlenen elektronik tapu senediyle bütünleşir.
Pratik Örnek
Tescil kapsamına alındığı ilan edilen bir mahallede arsası bulunan malik, arsayı 1.800.000 SAR bedelle satmak istemektedir. Mahallesinin ilan edilen bölgeler arasında olduğunu Coğrafi Emlak Portalından doğrular; ardından taşınmazı için sicilde bağımsız bir sayfa açılır ve bilgileri, sınırları ile üzerindeki haklar buraya kaydedilir. Alıcı ve kredi vereni, eski senet zincirini izlemek yerine kayıtlı hakları tek kaynaktan inceleyebilir. Devirde yüzde 5 işlem vergisi olan 90.000 SAR ödenir. Pratik fayda, eski mahallelerde işlemleri en çok tıkayan sınır uyuşmazlıkları ile mükerrer senetlerin neredeyse ortadan kalkmasıdır.
Yaygın Hatalar
- ✗Tescilin ülke genelinde tek seferde uygulandığını varsaymak; oysa Coğrafi Emlak Portalından öğrenilebilen, aşamalı ilan edilen bölgelerde yürütülür.
- ✗Tescili elektronik tapu senediyle karıştırmak; ilki taşınmaz esaslı bir sicil kuran sistem, ikincisi Adalet Bakanlığınca düzenlenen dijital mülkiyet belgesidir; birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısıdır.
- ✗Tescilin kağıt senedi güncelleme ihtiyacını ortadan kaldırdığını sanmak; tapu devri hâlâ geçerli elektronik senet gerektirir.
- ✗Sicil kaydına dayanan bir işlem planlamadan önce taşınmazın tescil kapsamında olup olmadığını doğrulamamak.
Uluslararası Farklılıklar
Birleşik Arap Emirliklerinde Dubai tescili, birim ya da parselin Arazi Dairesine kaydedilmesi ile elektronik tapu senedine dayanır; bu taşınmaz esaslı model yıllardır emirlik genelinde uygulanır. Türkiyede tapu ve kadastro sistemi, kapsamlı kadastro ölçümüne dayanarak her parseli bağımsız sicile kaydeder ve bölgenin en eski taşınmaz esaslı sistemlerindendir. Mısırda tescil ağırlıkla şahsidir ve piyasa büyüklüğüne kıyasla resmi tescil oranı sınırlıdır. Suudi Arabistanı ayıran nokta, mevcut senetlerin geçerliliğini koruyarak şahsi tescilden taşınmaz esaslı tescile ilan edilen bölgeler üzerinden aşamalı geçiş yapmasıdır.