Emlak Aracısı
Eş Anlamlılar: Emlak Komisyoncusu، Gayrimenkul Danışmanı
Son güncelleme: 2026-08-03
Kısa Tanım
Emlak Genel Otoritesinden Fal Lisansı alarak komisyon karşılığında gayrimenkul işlemlerine aracılık eden kişi veya şirket; lisans numarasını sözleşme ve ilanlarda göstermekle yükümlüdür.
Genel Bakış
Yasal Dayanak
Aracılar, 30/11/1443H tarihli M/130 sayılı Kraliyet Kararnamesiyle çıkarılan Gayrimenkul Aracılık Kanununa tabidir; kanun, Emlak Genel Otoritesinden lisans alınmadan aracılık yapılmasını yasaklamış ve yürürlükte olanlara 180 gün tanımıştır. Bireysel aracılık lisansının yıllık ücreti 300 SARdır. İhlaller arasında lisanssız faaliyet, lisans için gerçeğe aykırı bilgi vermek ve taşınmaz hakkında yanıltıcı bilgi sunmak yer alır. Yaptırımlar: uyarı, bir yıla kadar askıya alma, iptal ve 200.000 SAR ceza; üç yıl içinde tekrarda iki katı. Komisyon, KDV Kanunu uyarınca yüzde 15 KDVye tabidir.
Pratik Örnek
Riyadta yılda 300 SAR ödeyerek Fal Lisansı taşıyan bir aracı, 2.400.000 SAR değerinde bir villa satışına kararlaştırılan yüzde 2,5 komisyonla aracılık etmiş ve 60.000 SAR kazanmıştır; yüzde 15 KDV olan 9.000 SAR eklenince fatura 69.000 SAR olmuştur. Aracılık sözleşmesinden önce kanunun gerektirdiği gibi mülkiyeti doğrulamak için elektronik tapu senedinin bir kopyasını almış, lisans numarasını hem sözleşmede hem ilanda göstermiştir. Aynı işlemde satıcı, tapu devrinden önce yüzde 5 oranındaki 120.000 SAR işlem vergisini ödemiştir; bu, aracı komisyonundan tamamen ayrı bir yükümlülüktür.
Yaygın Hatalar
- ✗Fal Lisansını doğrulamadan bir aracıyla çalışmak; kanun aracıyı lisans numarasını sözleşmelerde, ilanlarda ve tüm işlemlerde göstermekle yükümlü kılar.
- ✗Oranı, ne zaman hak edileceğini ve kimin üstleneceğini belirleyen yazılı aracılık sözleşmesi olmadan komisyonu sözlü kararlaştırmak.
- ✗Komisyonun hizmet bedeli olarak yüzde 15 KDVye tabi olduğunu gözden kaçırmak; nihai faturada sürpriz doğar.
- ✗Aracı komisyonunu yüzde 5 gayrimenkul işlem vergisiyle karıştırmak; bunlar farklı taraflara karşı tamamen ayrı yükümlülüklerdir.
- ✗Aracıdan mülkiyet belgesi istemeden teklifi kabul etmek; kanun, aracının sözleşmeden önce bir kopyasını almasını zorunlu kılar.
Uluslararası Farklılıklar
Birleşik Arap Emirliklerinde aracıların eğitim ve sınav sonrası RERAdan aracı kartı alması gerekir; Dubaide teamüli komisyon yüzde 2 kadardır. Türkiyede Ticaret Bakanlığından yetki belgesi aranır; teamüli komisyon yüzde 2 olup yerel uygulamada bazen her iki taraftan alınarak toplam yüzde 4 olur. Mısırda düzenleme daha gevşektir ve teamüli komisyon yüzde 1 ile 2,5 arasındadır. Suudi modelini ayıran nokta, lisansı merkezi bir veri tabanına bağlaması, her işlemde lisans numarasını zorunlu kılması ve 200.000 SARa varan yaptırımlar öngörmesidir.