Amlakire
Emlak Finansmanı

İpotek Oranı

Eş Anlamlılar: Konut Kredisi Faiz Oranı، Kâr Oranı، Yıllık Maliyet Oranı

Son güncelleme: 2026-09-25

Kısa Tanım

İpotek oranı (konut finansmanı oranı), finansman kuruluşunun vadeli ödeme karşılığında aldığı yıllık maliyet oranıdır; İslami finansmanda kâr marjı veya vade maliyeti olarak adlandırılır ve kaçınılmaz ücretleri de içeren yıllık maliyet oranı (APR) olarak da gösterilmesi zorunludur.

Genel Bakış

İpotek oranı (konut finansmanı oranı), finansman kuruluşunun vadeli ödeme karşılığında aldığı yıllık maliyet oranıdır; İslami finansmanda kâr marjı veya vade maliyeti olarak adlandırılır ve kaçınılmaz ücretleri de içeren yıllık maliyet oranı (APR) olarak da gösterilmesi zorunludur. Suudi Arabistan'da Suudi Merkez Bankası (SAMA) lisanslı bankalar ve finansman şirketleri bu oranı ya tüm vade boyunca sabit ya da Suudi Bankalararası Teklif Oranı (SAIBOR) gibi bir referans endekse bir marj eklenerek dönemsel olarak yenilenen değişken oran şeklinde uygular. Konut Finansmanı Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesi, sözleşmede vade maliyetinin, uygulama koşullarının, varsa referans oranın ve değişiklik süre ve prosedürlerinin yanı sıra Finansman Şirketlerini Denetim Kanunu Uygulama Yönetmeliği'ne göre hesaplanan APR'nin yer almasını şart koşar. APR, borçlunun ödediği her şeyin (taksitler ve kaçınılmaz ücretler) bugünkü değerini finansman tutarının bugünkü değerine eşitleyen iskonto oranıdır; bu nedenle "düz" (flat) orandan daha doğru bir karşılaştırma aracıdır. Oran; politika faizleri ve bankalararası likidite maliyeti gibi genel etkenlerle, borçlunun kredi değerliliği, kredi/değer oranı, mülk türü, vade ve devlet desteği gibi özel etkenlerle belirlenir. Bir puanlık fark, 25 yılda toplam maliyeti yüz binlerce riyal değiştirir.

Yasal Dayanak

Oranın açıklanması, SAMA'ya tüketicinin fiyatları karşılaştırabilmesi için finansman maliyetinin açıklanma ilkelerini ve hesaplama yöntemini belirleme yetkisi veren Konut Finansmanı Kanunu'nun (13/8/1433 Hicri tarihli, M/50 sayılı Kraliyet Kararnamesi) 2. maddesinin 7. fıkrasına ve vade maliyeti, referans oran, değişiklik koşulları ile Finansman Şirketlerini Denetim Kanunu (13/8/1433 Hicri tarihli, M/51 sayılı Kraliyet Kararnamesi) Uygulama Yönetmeliği'ne göre hesaplanan APR'nin sözleşmede yer almasını isteyen Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesine tabidir.

Kaynaklar

Pratik Örnek

Cidde'de bir aile 900.000 SAR'ı 25 yıl vadeyle finanse etmek için iki teklifi karşılaştırıyor. Birinci teklif %5,25 sabit oranlı; taksit vade boyunca yaklaşık 5.393,23 SAR, toplam kâr yaklaşık 717.969 SAR. İkinci teklif değişken; %4,75 ile başlıyor, ilk taksit yaklaşık 5.131,06 SAR ve her beş yılda bir yeniden fiyatlanıyor. Beş yıl sonra kalan bakiye yaklaşık 794.006 SAR olur; oran %6,25'e çıkarsa taksit yaklaşık 5.803,62 SAR'a, %3,75'e düşerse yaklaşık 4.707,57 SAR'a iner. Aile, ayda 262 SAR'lık ilk tasarrufu ayda yaklaşık 410 SAR'a varabilecek artış riskiyle tartıyor ve iki kuruluştan da APR'yi ve toplam ödenecek tutarı yazılı olarak istiyor.

Yaygın Hatalar

  • ✗Başlangıçtaki anaparanın tamamı üzerinden hesaplanan düz (flat) oranı, standart karşılaştırma ölçüsü olan APR ile karıştırmak.
  • ✗Değişken oranlı finansmanı düşük ilk taksidi için seçip yeniden fiyatlamada oran yükselirse ödeme gücünü test etmemek.
  • ✗İdari ücretleri ve sigortayı karşılaştırmaya katmamak; oysa kaçınılmaz ücretler APR'ye dahildir.
  • ✗Merkez bankasının bireysel konut finansmanı oranlarını doğrudan belirlediğini sanmak; merkez bankası politika faizlerini belirler, her kuruluş kendi ürününü fiyatlar.
  • ✗Değişken oranlı sözleşmede referans oran maddesini ve yeniden fiyatlama tarihlerini okumamak.

Uluslararası Farklılıklar

Geleneksel piyasalarda oran faiz olarak adlandırılır ve düzenleyiciler genellikle standart bir yıllık oran açıklanmasını ister (ABD'de APR, Avrupa'da benzer bir ölçü). BAE, Mısır ve Türkiye'de ilk dönem sabit sonra değişken oranlar yaygındır; bunların yanında getiriyi kâr veya kira olarak adlandıran İslami ürünler bulunur. Suudi Arabistan'ın farkı, riyalin dolara sabitlenmiş olması nedeniyle politika faizlerinin genellikle ABD Merkez Bankası (Fed) ile birlikte hareket etmesi ve konut finansmanının neredeyse tamamının zorunlu APR açıklamasıyla İslami yapılarda sunulmasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Konut finansmanında kâr oranı ile APR arasındaki fark nedir?▾
Kâr oranı ilan edilen vade maliyetidir; APR ise buna kaçınılmaz ücretleri ekler ve bugünkü değer esasına göre hesaplanır, bu yüzden teklifleri karşılaştırmada standart ölçüdür.
Sabit mi değişken oran mı daha iyidir?▾
Sabit oran tüm vade boyunca bilinen bir taksit sağlar; değişken oran genellikle daha düşük başlar ama yeniden fiyatlamada yükselebilir. Seçim, borçlunun artan taksidi karşılayabilme gücüne bağlıdır.
Suudi Arabistan'da konut finansmanı oranlarını kim belirler?▾
Her finansman kuruluşu oranını kendi fonlama maliyetine ve müşteri riskine göre belirler; Suudi Merkez Bankası ise bankalararası likidite maliyetini etkileyen politika faizlerini belirler.
Suudi konut finansmanı sözleşmesinde referans oran yazmak zorunlu mu?▾
Evet. Konut Finansmanı Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesi vade maliyetinin, uygulanan referans oranın ve bunun değiştirilme süre, koşul ve prosedürlerinin yazılmasını ister.
Oranda %1'lik fark ne kadar etkiler?▾
900.000 SAR ve 25 yıl vadede oranın %5'ten %6'ya çıkması taksiti ayda yaklaşık 537 SAR, toplam kârı ise yaklaşık 161.000 SAR artırır.

Diğer Dillerde

Arapça
نسبة الرهن

نسبة الرهن (معدل التمويل العقاري) هي النسبة السنوية لتكلفة التمويل العقاري التي تتقاضاها الجهة الممولة مقابل الأجل، وتُسمّى في التمويل الإسلامي هامش الربح أو تكلفة الأجل، ويجب أن تُعرض أيضاً بصيغة معدل النسبة السنوي (APR) الذي يشمل الرسوم غير القابلة للتجنب.

İngilizce
Mortgage Rate

A mortgage rate is the annual cost rate of a home finance that the financier charges for deferred payment; in Islamic finance it is called the profit margin or term cost, and it must also be shown as an annual percentage rate (APR) that includes unavoidable fees.

Türkçe
İpotek Oranı

İpotek oranı (konut finansmanı oranı), finansman kuruluşunun vadeli ödeme karşılığında aldığı yıllık maliyet oranıdır; İslami finansmanda kâr marjı veya vade maliyeti olarak adlandırılır ve kaçınılmaz ücretleri de içeren yıllık maliyet oranı (APR) olarak da gösterilmesi zorunludur.

İlgili Terimler

Faiz Oranı

Faiz oranı, borç alınan paranın maliyetinin borç tutarına göre yıllık yüzde olarak ifadesidir; merkez bankasının politika faizleri, bankalararası borçlanma maliyeti ve borçlunun riski etkisiyle piyasada oluşur, dolayısıyla merkez bankaları bireyler için bu oranı doğrudan belirlemez.

İpotek Taksiti

İpotek taksiti (konut kredisi taksiti), borçlunun konut finansmanını geri ödemek için her ay finansman kuruluşuna ödediği dönemsel tutardır; anaparanın bir kısmı ile vade maliyetinin (kâr veya faiz) bir kısmından oluşur, sabit oranlıda sabit kalır, değişken oranlıda her yeniden fiyatlamada değişir.

← Sözlüğe Dön
Amlakire

Amlakire Hakkında

Amlakire, kira yönetimi, bakım ve raporlama konularında emlak ofislerini ve mülk sahiplerini yüksek verimle destekleyen, sözleşme verilerini Ejar platformunda belgelenmeye hazırlayan ve Krallık düzenlemeleriyle uyumlu, kapsamlı bir Suudi gayrimenkul yönetim sistemidir.

Daha Fazla→