Gıyabi Karar

Gıyabi karar, davalının duruşma gününden bizzat ya da vekili aracılığıyla usulüne uygun tebliğ almadan duruşmaya gelmediği bir davada mahkemenin verdiği karardır; mahkeme yokluğa rağmen uyuşmazlığı karara bağlar ve gelmeyen taraf aynı mahkemeye "itiraz" (muaraza) yoluna başvurma hakkını korur. Suudi hukukunda yalnızca gelmemek kararı gıyabi yapmaz; belirleyici olan tebliğin geçerliliği ve tarafın davaya ne ölçüde katıldığıdır. Şer'i Muhakeme Usulü Kanunu'nun (Law of Civil Procedure) 57. maddesi ölçütleri ayrıntılı biçimde belirler: Davalı ilk duruşmaya gelmez ve kendisine ya da vekiline bizzat tebliğ yapılmamışsa dava, tebliğ yapılacak sonraki bir duruşmaya ertelenir; bu duruşmaya da mahkemenin kabul edeceği bir mazeret olmadan gelmez ve yine bizzat tebliğ almamışsa mahkeme karar verir ve karar gıyabi sayılır. Buna karşılık davalıya bizzat veya vekili aracılığıyla tebliğ yapılmışsa, savunma dilekçesi vermişse ya da herhangi bir duruşmaya katılıp sonra gelmemişse, karar yokluğunda verilse bile "yüzüne karşı" (hazır bulunularak verilmiş) sayılır. Gelmeyen taraf davacıysa mahkeme davayı dosyadan kaldırabilir; davalı esas hakkında karar verilmesini isteyebilir ve bu karar davacı yönünden yüze karşı sayılır. Bu kanundaki süreler Ümmü'l-Kura takvimine göre hesaplanır. Pratik önem karardan sonra ortaya çıkar: Gıyabında hüküm verilen taraf, kendisine veya vekiline kararın tebliğinden itibaren kanuni itiraz süreleri içinde (genel olarak 30 gün, acele işlerde 10 gün) kararı veren mahkemeye karar numarası, tarihi ve itiraz gerekçelerini içeren bir dilekçeyle başvurabilir. İtirazın ilk duruşmasına gelmezse hakkı düşer ve karar kesinleşir. Karara karşı itiraz yolu açık olduğu sürece, geçici icra kaydı taşımıyorsa karar cebren icra edilemez; bu durum Genel Mahkeme'de görülen tazminat ve fesih davalarında hem kiraya veren hem kiracı için önemlidir.