Murabaha
Eş Anlamlılar: Murabaha Finansmanı، Maliyet Artı Kâr Satışı، Vadeli Murabaha
Son güncelleme: 2026-09-25
Kısa Tanım
Gayrimenkul murabahası, finansman kuruluşunun müşterinin seçtiği mülkü satın alıp fiilen sahiplendiği, ardından maliyet artı önceden bilinen ve kararlaştırılan bir kârdan oluşan vadeli bir bedelle müşteriye sattığı, bedelin tutarı ve tarihleri belli taksitlerle ödendiği İslami finansman yapısıdır.
Genel Bakış
Yasal Dayanak
Gayrimenkul murabahası, Konut Finansmanı Kanunu (13/8/1433 Hicri tarihli, M/50 sayılı Kraliyet Kararnamesi) ve Uygulama Yönetmeliği'ne tabidir: 9. madde (toplam bedel, taksitler, APR ve erken ödeme prosedürleri dahil sözleşme içeriği), 12. madde (tapu senedinin ve etkileyen ayni hakların bulunmadığının doğrulanması) ve 11. madde (kredi/değer sınırları). İpotek, Tescilli Gayrimenkul İpoteği Kanunu'na (13/8/1433 Hicri tarihli, M/49 sayılı Kraliyet Kararnamesi) göre tescil edilir; SAMA'nın erken ödeme rehberi tazminatı üç aylık vade maliyetiyle, yasak süresini de en fazla iki yılla sınırlar.
Pratik Örnek
Bir vatandaş ilk konutu olarak El Hubar'da 1.200.000 SAR'lık bir villa seçiyor ve 120.000 SAR (%10) ödüyor. Banka villayı sahibinden satın alıp mülkiyetine geçiriyor, ardından murabaha ile müşteriye satıyor: kalan 1.080.000 SAR, 25 yıl için yıllık %5'e eşdeğer bir kârla fiyatlanıyor; sabit aylık taksit yaklaşık 6.313,57 SAR, toplam taksit yaklaşık 1.894.072 SAR, yani toplam kâr yaklaşık 814.072 SAR oluyor ve villa bankaya ipotekli olarak müşterinin adına tescil ediliyor. On yıl sonra müşteri miras alıyor ve erken ödeme yapıyor: kalan bakiye yaklaşık 798.384 SAR; banka en fazla üç aylık vade maliyeti (yaklaşık 9.942 SAR) kadar tazminat alabiliyor. Müşteri sona kadar devam etseydi ödeyeceği kârdan yaklaşık 328.000 SAR tasarruf ediyor ve ipotek ücretsiz olarak kaldırılıyor.
Yaygın Hatalar
- ✗Finansman kuruluşu mülkü edinmeden önce satıcıyla müşteri adına satış sözleşmesi imzalamak; bu, önce kuruluşun malik olmasını gerektiren murabaha sırasını bozar.
- ✗Murabaha bedelinin piyasa oranlarıyla değiştiğine inanmak; farklı bir ürün başka bir mekanizma öngörmedikçe bedel sözleşmeden sonra sabit bir borçtur.
- ✗Erken ödemede kalan tüm kârın ödenmesi gerektiğini sanmak; tazminat en fazla üç aylık vade maliyetiyle sınırlıdır.
- ✗Sözleşmedeki, iki yıla kadar olabilen erken ödeme yasağı süresini kontrol etmemek.
- ✗Gayrimenkul murabahasını teverrukla karıştırmak: ilki mülkün kendisinin satışı, ikincisi nakit elde etmek için bir emtianın satışıdır.
Uluslararası Farklılıklar
Murabaha, Körfez ülkeleri, Malezya ve Türkiye'de (katılım bankalarında) dünya genelinde en yaygın İslami yapılardan biridir. Bazı ülkelerde mülkiyetin iki kez devri (önce kuruluşa, sonra müşteriye) çifte tescil harcı veya vergi doğurur ve mevzuat bunu İngiltere'de olduğu gibi özel muafiyetlerle çözer. Geleneksel piyasalardaki karşılığı sabit faizli konut kredisidir. Suudi Arabistan, erken ödeme tazminatını üç aylık vade maliyetiyle sınırlamasıyla, erken ödeme ücretlerini pazarlığa bırakan birçok piyasadan daha nettir.

