Konut Sermaye Kredisi
Eş Anlamlılar: Konut Teminatlı Kredi، Gayrimenkul Teminatlı Finansman، İkinci Derece İpotek
Son güncelleme: 2026-09-25
Kısa Tanım
Konut sermaye kredisi, borçlunun zaten sahip olduğu bir mülk üzerinde tescilli ipotekle teminatlandırılan, tutarı mülkün “özsermayesine” (piyasa değeri eksi mevcut finansman bakiyesi) göre belirlenen ve tadilat, eğitim veya iş gibi konut alımı dışı amaçlarla kullanılan finansmandır.
Genel Bakış
Yasal Dayanak
Dayanağı, 13/8/1433 Hicri tarihli (M/49) sayılı Kraliyet Kararnamesiyle çıkarılan Tescilli Gayrimenkul İpoteği Kanunu'dur: 1. madde ipotek alacaklısına ayni hak ve alacağını mülkün bedelinden öncelikle tahsil hakkı verir, 24. madde tescile göre dereceli ardışık ipoteklere izin verir, 19. madde ise ödememe halinde alacaklının mülkü mülkiyetine geçirmesine imkân veren şartı batıl sayar. İcra Kanunu (13/8/1433 H tarihli M/53, Madde 21) alacaklıya ipotekli olmadıkça borçlunun konutunu hacizden muaf tutar; yeni İcra Kanunu'nun (3/11/1447 H tarihli M/237, yaklaşık Ekim 2026 sonunda yürürlüğe girecek) 26. maddesi aynı kuralı korur. Finansmanın verilmesi SAMA'nın Bireysel Müşteriler için Sorumlu Kredilendirme İlkelerine tabidir.
Pratik Örnek
Fahad'ın Cidde'de üzerinde hiç finansman bulunmayan ve yetkili değerlemeye göre 2.000.000 SAR değerinde bir villası var; işini büyütmek için 800.000 SAR'a ihtiyacı var. Banka, villa üzerinde tescilli ipotek karşılığında (değerinin %40'ı) 10 yıl vadeli, %6 oranlı bir finansman veriyor (örnek rakamlar); taksit ayda yaklaşık 8.882 SAR. Belgelenmiş geliri aylık 30.000 SAR olduğundan borç yükü oranı yaklaşık %29,6. İpotek villanın tapusuna işleniyor; villayı ileride satarsa ipotek takip hakkı gereği mülkle birlikte alıcıya geçer, bu yüzden uygulamada finansman satış bedelinden kapatılır. Temerrüde düşerse konut muafiyeti kuralı onu korumaz, çünkü villa bankaya ipoteklidir.
Yaygın Hatalar
- ✗Aile konutunun icradan her zaman korunduğunu sanmak; konut alacaklıya ipotekliyse muafiyet ortadan kalkar.
- ✗“Özsermayeyi” finansörün esas aldığı yetkili değerleme yerine umulan fiyata göre hesaplamak.
- ✗Konut teminatlı uzun vadeli finansmanı kısa ömürlü tüketim harcamaları için kullanmak.
- ✗Mevcut ipotekli krediyi başka bankaya taşıyarak ek nakit çekmeyi beklemek; SAMA genelgesi bunu yasaklar.
- ✗Tapuda önceki ipotek veya kısıtlamaları kontrol etmemek; satışta kimin önce ödeneceğini ipotek derecesi belirler.
Uluslararası Farklılıklar
ABD'de konut sermaye kredileri ve döner konut sermaye kredi limitleri (HELOC) ikinci derece ipotek olarak yaygındır; İngiltere'de “equity release” ürünleri yaşlı ev sahiplerine yöneliktir. Türkiye'de bankalar mevcut bir konut üzerinde tapuya tescilli ipotek karşılığı kredi verir; BAE'de bankalar tamamlanmış bir mülk üzerindeki ipotek karşılığında finansman sunar. Suudi çerçevesi, bu ürünleri sübvansiyonlu konut finansmanından ayırması ve ipotekli kredinin finansörler arasında devrinde nakit çekilmesini yasaklamasıyla ayrışır.

