Dubleks

Dubleks, kendine ait bir iç merdivenle birbirine bağlanan ardışık iki kata yayılmış tek bir konut birimidir; alanı iki seviyeye dağılsa da tek birim olarak satılır veya kiralanır. Oturma ve misafir alanları genellikle alt katta, yatak odaları üst katta yer alır; normal bir daireden büyük olması yaygın bir özelliktir ama tanımın parçası değildir. Suudi piyasasında terim iki farklı anlamda kullanılır: çok birimli bir binanın içindeki iki katlı daire ve çoğu zaman komşu birimle ortak bir yan duvarı paylaşan (ikiz nizam), bazen çatısında ek bir bölüm (mulhak) bulunan iki katlı villa tipi ev, yani "dubleks villa". Suudi mevzuatında "dubleks" adlı ayrı bir hukuki kategori yoktur; belirleyici olan birimin hukuki statüsüdür. Birim ortak mülkiyetli bir binanın parçasıysa, 2/7/1441H tarihli M/85 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile çıkarılan Gayrimenkul Birimlerinin Mülkiyeti, Ayrıştırılması ve Yönetimi Kanunu uygulanır: ayrıştırılmış her birime ayrı tapu verilebilir, malik sayısı üç veya daha fazla olduğunda malikler birliği kurulmalıdır, hiçbir malik taşıyıcı sisteme zarar veren veya cepheleri etkileyen iş yapamaz (Madde 9) ve bitişik iki birim arasındaki döşeme ve tavanlar, yapısal bir ayrım yoksa bu birimlerin maliklerine ortaktır (Madde 7). Bu nedenle üst üste iki daireyi iç merdivenle birleştirmek belediye izni, yeniden ayrıştırma için genel kurul onayı (Madde 3) ve yeni ayrıştırmanın Genel Emlak Otoritesi (REGA) tarafından onaylanmasını gerektirir. Geliştiriciler bitişik dubleks villaları tek bir parsel üzerine inşa edip ayrı tapulu birimlere de ayırabilir; bu durumda ortak duvar ve ortak kısımlar aynı kanuna tabi olur. Kendi parselindeki dubleks villa ise yerel imar kurallarına ve Balady platformu üzerinden verilen yapı ruhsatına tabidir. Uygulamada dubleks satışında KDV yerine %5 Gayrimenkul İşlem Vergisi (19/3/1446H tarihli M/84 sayılı Kraliyet Kararnamesi) doğar; hak sahibi bir vatandaşın ilk konutunda Bakanlık, Sakani üzerinden değerin 1.000.000 SAR'a kadar olan kısmının vergisini üstlenir. Konut kira sözleşmesi Ejar ağında sözleşme yılı başına 125 SAR ücretle belgelenir, KDV'den muaftır ve belgelendikten sonra İcra Mahkemesi'nde doğrudan icra edilebilen bir icra senedi niteliği kazanır. Alıcılar iç merdivenin ve varsa çatı ekinin yapı ruhsatında ve iskân belgesinde yer aldığını, ilan edilen alanın pazarlama rakamına değil tapuya ve ayrıştırma belgesine uyduğunu kontrol etmelidir.