Ön Onay
Eş Anlamlılar: Kredi Ön Onayı، Ön Değerlendirme، Prensip Onayı
Son güncelleme: 2026-09-25
Kısa Tanım
Konut finansmanı ön onayı, kredi verenin başvuranın gelirini, yükümlülüklerini ve kredi sicilini inceledikten sonra verdiği, mülk seçilmeden önce yaklaşık ne kadar finansman sağlanabileceğini gösteren koşullu bir ön değerlendirmedir; kesin bir finansman taahhüdü değildir.
Genel Bakış
Yasal Dayanak
Ön onaya özgü bir hüküm yoktur, ancak genel kurallara tabidir: tüketicinin onayıyla kredi sicilinin incelenmesini ve onay yoksa başvurunun reddini isteyen Konut Finansmanı Kanunu (13/8/1433 Hicri tarihli, M/50 sayılı Kraliyet Kararnamesi) Uygulama Yönetmeliği'nin 13. maddesi; kesin onayı yöneten 11. (kredi/değer) ve 12. (tapu doğrulaması) maddeler ile kesinti sınırlarını belirleyen SAMA'nın Bireysel Müşteriler İçin Sorumlu Kredilendirme İlkeleri (2/9/1439 Hicri tarihli ve 465380000099 sayılı genelge).
Pratik Örnek
Cidde'de çalışan Nura'nın brüt maaşı 14.000 SAR ve 2.000 SAR ihtiyaç kredisi taksiti var. Dilimindeki yükümlülük sınırı %55, yani 7.700 SAR; konut taksiti için 5.700 SAR kalıyor. Bir banka ilk konutu için %5,5 oranla 25 yıl vadeli 900.000 SAR'lık ön onay veriyor (taksit yaklaşık 5.526,79 SAR). 1.000.000 SAR'lık bir daire buluyor, ancak yetkili değerleme uzmanı daireye 960.000 SAR değer biçiyor; azami finansman değerlemenin %90'ı olan 864.000 SAR'a iniyor ve peşinatı 100.000 SAR'dan 136.000 SAR'a çıkıyor. Tapunun ipoteksiz olduğu doğrulandıktan sonra banka düzeltilmiş tutar için kesin onay veriyor ve Nura değerlemeye dayanarak satıcıyla fiyat pazarlığı yapıyor.
Yaygın Hatalar
- ✗Ön onayı kesin taahhüt gibi görüp kesin onaydan önce bağlayıcı bir satış sözleşmesi imzalamak.
- ✗Değerleme sonucunu öğrenmeden büyük bir kapora ödemek; daha düşük değerleme peşinatı artırır.
- ✗Ön onaydan sonra yeni finansman veya kredi kartı almak; bu kesinti oranını değiştirir ve tutarı düşürür.
- ✗Kısa sürede birçok kuruluştan ön onay istemek; her sorgulama kredi sicilinde görünür.
- ✗Ön onayın süresinin dolabileceğini veya imzadan önce finansman maliyetinin değişebileceğini gözden kaçırmak.
Uluslararası Farklılıklar
ABD'de müşterinin beyanına dayalı ön yeterlilik (prequalification) ile doğrulanmış belge ve kredi siciline dayalı ön onay (pre-approval) birbirinden ayrılır; İngiltere'de prensip anlaşması veya prensip kararı denir. BAE'de bankalar, geliştiricilerin ve aracıların sıkça istediği süreli ön onaylar verir. Türkiye ve Mısır'da prosedürler bankaların politikalarına bağlıdır. Suudi Arabistan'da ön onay özel bir hükmü olmayan bir bankacılık uygulamasıdır; kesin onay ise Konut Finansmanı Kanunu Uygulama Yönetmeliği'ne tabidir.
