Amortisman
Eş Anlamlılar: Kredi Amortismanı، Amortisman Programı، Varlık Amortismanı
Son güncelleme: 2026-05-07
Kısa Tanım
Varlık veya kredi maliyetinin düzenli taksitlerle belirli bir süreye yayılması; emlak kredilerinde ve uzun vadeli yatırımlarda yaygın.
Genel Bakış
Yasal Dayanak
Muhasebe amortismanı kavramı, Suudi Arabistan'da uygulanan IAS 38 (Maddi Olmayan Varlıklar) ve IFRS for SMEs standartlarına ve SOCPA yönetmeliklerine dayanmaktadır. Bu standartlar kuruluşların maddi olmayan varlıkları beklenen üretim ömrüne göre amorti etmelerini gerektirir. Finansman bağlamında, kredi amortisman programı 1433 Hicri yılı (M/50) sayılı Kraliyet Kararnamesi ile çıkarılan Emlak Finans Kanunu'na ve bankaların imza öncesinde müşteriye, her taksitin anapara ve marj arasındaki dağılımını gösteren net bir amortisman programı sağlamasını gerektiren SAMA yönetmeliklerine dayanmaktadır.
Pratik Örnek
Abdullah, bir villa satın almak için 20 yıl boyunca %5 kâr marjıyla 1.500.000 SAR'lık bir Murabaha biçiminde İslami emlak kredisi aldı. Sabit aylık taksit = 9.899 SAR (amortisman formülü tarafından otomatik olarak hesaplanır). Amortisman programı önemli gerçekleri ortaya çıkarır: ilk yılda Abdullah toplam 118.793 SAR öder = 73.860 SAR marj + 44.933 SAR anapara. Onuncu yılda, 118.793 SAR öder = 47.820 SAR marj + 70.973 SAR anapara. Yirminci yılda, 118.793 öder = 5.800 SAR marj + 112.993 SAR anapara. Kredi süresi boyunca, Abdullah'ın ödediği toplam = 2.375.760 SAR (1.500.000 SAR anapara + 875.760 SAR kâr marjı). Programı anlamak planlama yapmasını sağlar: erken yıllarda ödemeleri artırırsa, toplam marjı önemli ölçüde azaltır. İkinci yılda ek 100.000 SAR öderse, uzun vadede yaklaşık 60.000 SAR marj tasarruf eder.
Yaygın Hatalar
- ✗Krediyi imzalamadan önce bankadan amortisman programını talep etmemek — dağıtımı bilmek bilinçli kararlar için önemlidir.
- ✗Sabit taksit = sabit dağıtım varsaymak — gerçeklikte anapara ile marj arasındaki dağılım önemli ölçüde değişir.
- ✗Erken ödemenin toplam marj üzerindeki etkisini gözden kaçırmak — uzun vadede çok büyük tutarlar tasarruf edebilir.
- ✗Muhasebe amortismanı kavramını Amortismanla (Depreciation) karıştırmak — ilki maddi olmayan varlıklar için, ikincisi maddi varlıklar için.
- ✗Muhasebede büyük ilk maliyetleri amorti etmeyi gözden kaçırmak — erken yıllık kâr tahminlerinde bozulmaya neden olur.
Uluslararası Farklılıklar
Amortisman küresel olarak birleşmiş bir muhasebe ve finansman kavramıdır. BAE'de, Loan Amortization Schedule Merkez Bankası kontrolleri altında zorunludur. Türkiye'de, Kredi Amortisman Tablosu imza öncesinde müşteriye sunulur. Mısır'da, amortisman Mısır Muhasebe Standartlarına göre uygulanır. Birleşik Krallık'ta, Mortgage Programındaki Amortizasyon net ve ayrıntılıdır. ABD'de, Amortization Calculator yaygın bir araçtır; borç verenleri şeffaflığa zorlayan Truth in Lending Act yönetmelikleri ile. Emlak amortismanındaki Suudi avantajı, SAMA kontrolleri altında bankaların net amortisman programları sağlama taahhüdü, İslami krediler için Şeriat uyumu (faizli faiz değil, anapara ve İslami marj üzerinde amortisman) ve müşteri için anlaşılırlığıdır. SAMA ayrıca bankaların yasaklayıcı cezalar olmadan makul şartlar altında erken ödemeyi kabul etmesini gerektirir.