Alt Müteahhit
Eş Anlamlılar: Alt Yüklenici، Taşeron، Alt Müteahhit
Son güncelleme: 2026-09-25
Kısa Tanım
Alt yüklenici (taşeron), ana müteahhidin işin bir kısmını — bazen tamamını — aralarındaki ayrı bir sözleşmeyle devrettiği; elektrik, sıhhi tesisat, klima, yalıtım, alüminyum veya asansör işleri gibi işleri yapan ve ilke olarak iş sahibiyle doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmayan müteahhittir.
Genel Bakış
Yasal Dayanak
Medeni İşlemler Kanunu'nun (29/11/1444H tarihli M/191) 473. maddesi, kanun hükümleri, sözleşme veya işin niteliği aksini gerektirmedikçe ya da müteahhidin şahsı önem taşımadıkça müteahhidin işin tamamını veya bir kısmını alt yükleniciye verebileceğini ve müteahhidin iş sahibine karşı sorumluluğunun devam ettiğini hükme bağlar. 474. madde, müteahhit alacağı ona havale etmedikçe alt yüklenicinin müteahhide ödenecek bir şeyi kendisi için iş sahibinden isteyemeyeceğini öngörür. Alt yüklenici meslek lisansı ve koda uyum bakımından Suudi Yapı Kodu Uygulama Kanunu'na (M/43) tabidir; faaliyetine ve projenin türüne göre Müteahhit Sınıflandırma Kanunu (1443H tarihli M/9) da uygulanabilir.
Pratik Örnek
Bir ana müteahhit Riyad'da 14.000.000 SAR'lık sözleşmeyle bir konut kompleksi inşa eder ve elektrik işlerini 1.100.000 SAR'a alt yükleniciye verir. Ana müteahhit elektrik alt yüklenicisine borçlu olduğu 300.000 SAR'ı geciktirir; alt yüklenici doğrudan iş sahibinden talep eder. İş sahibi, 474. madde havale olmadan doğrudan talebe izin vermediği için reddeder. Taraflar, iş sahibinin 300.000 SAR'ı elektrik alt yüklenicisine ödeyip ana müteahhidin alacağından düşeceği belgelenmiş bir havalede anlaşır ve işler yeniden başlar. Daha sonra dağıtım panolarında arıza çıkınca iş sahibi onarımı, alt yüklenici işlerinden sorumluluğu devam eden ana müteahhitten ister.
Yaygın Hatalar
- ✗İş sahibinin alt yükleniciye doğrudan ödemek zorunda olduğunu sanmak; kanun ana müteahhidin havalesi olmadan buna izin vermez.
- ✗Yalıtım, elektrik ve asansör gibi hassas işlerde alt yükleniciler için iş sahibinin önceden onayını şart koşmamak.
- ✗Ana müteahhidin, işi alt yükleniciye vermenin kalite ve gecikme sorumluluğunu alt yükleniciye aktardığını sanması.
- ✗Sözleşmede yasaklayan bir madde olmasına veya müteahhidin şahsının önem taşımasına rağmen alt yükleniciye iş vermek.
- ✗Aynı şartname, takvim ve teminatları aktaran yazılı "karşılıklı" (back-to-back) sözleşmelerin bulunmaması.
Uluslararası Farklılıklar
Mısır ve BAE medeni kanunlarında ana müteahhidi alt yükleniciden sorumlu tutan benzer hükümler vardır; bazıları alt yükleniciye, iş sahibinin ana müteahhide borçlu olduğu tutarla sınırlı doğrudan dava hakkı tanır. Türkiye'de taşeron terimi yaygındır ve ilişki iş hukuku ile borçlar hukukuna tabidir. Birleşik Krallık'ta özel bir kanun inşaat sözleşmelerinde "ödendiğinde öde" (pay-when-paid) maddelerini yasaklar. Suudi Arabistan'da 474. madde doğrudan talebe yalnızca havale yoluyla izin verir; bu da sözleşme yazımını ve ödeme güvencelerini daha önemli kılar.

